توقیف خودرو و انتقال آن به پارکینگ راهنمایی و رانندگی، از اتفاقاتی است که برنامه‌های کاری و روزمره هر راننده‌ای را مختل می‌کند. مواجهه با این حادثه معمولاً احساس سردرگمی ایجاد می‌کند، زیرا ترخیص وسایل نقلیه مستلزم طی کردن مراحل اداری، احراز مالکیت، تسویه هزینه‌ها و ارائه مدارک مشخصی است. با هوشمند شدن خدمات پلیس راهور، روند آزادکردن وسیله نقلیه نسبت به گذشته تغییر کرده و بخشی از مراحل به صورت غیرحضوری انجام می‌شود. آشنایی دقیق با مدارک، هزینه‌ها و مسیرهای قانونی ترخیص، مانع از اتلاف زمان و پرداخت هزینه‌های اضافی پارکینگ خواهد شد.
دلایل اصلی توقیف خودرو و انتقال به پارکینگ
مأموران راهنمایی و رانندگی بر اساس قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، در شرایط مشخصی مجاز به توقیف خودرو و انتقال آن به پارکینگ‌های مجاز هستند. عدم اطلاع از این قوانین گاهی باعث می‌شود راننده بدون آگاهی قبلی با جرثقیل راهور یا جلب خودرو مواجه شود.
مهم‌ترین علل توقیف وسایل نقلیه شامل موارد زیر است:
- پارک در محل‌های ممنوعه: توقف تحت تابلوهای ایستادن ممنوع یا توقف دوبله در معابری که باعث سد معبر شوند، به‌ویژه در صورت حضور جرثقیل و عدم حضور راننده.
- ارتکاب هم‌زمان دو تخلف حادثه‌ساز: مواردی نظیر سبقت غیرمجاز همراه با سرعت غیرمجاز، حرکت مارپیچ یا عبور از چراغ قرمز.
- عدم داشتن یا همراه نداشتن مدارک قانونی: رانندگی بدون داشتن گواهی‌نامه معتبر یا عدم همراه داشتن کارت خودرو و بیمه‌نامه شخص ثالث.
- نداشتن بیمه‌نامه شخص ثالث: بر اساس قانون، حرکت هرگونه وسیله نقلیه بدون بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر ممنوع است و مأمور موظف به توقیف خودرو می‌شود.
- بدهی خلافی بیش از حد مجاز: در صورتی که میزان جرایم معوقه خودرو از سقف تعیین‌شده توسط پلیس راهور (به‌عنوان مثال ۳ یا ۵ میلیون تومان) عبور کند و راننده پس از ابلاغ رسمی نسبت به پرداخت آن اقدام نکند.
- دستورات قضایی و شکایت پلاک: توقیف به دلیل دعاوی حقوقی، پرونده‌های کیفری، اجرای احکام مهریه، چک برگشتی یا کشف خودروی مسروقه.
- رانندگی در شرایط نامساعد غیرقانونی: رانندگی در حالت مستی یا استفاده از داروهای روان‌گردان و مخدر.
تصور کنید راننده‌ای خودروی خود را در خیابانی پرتردد تحت تابلوی حمل با جرثقیل پارک می‌کند تا خرید کوتاهی انجام دهد. پس از بازگشت، با جای خالی خودرو مواجه می‌شود. در چنین حالتی، نخستین گام استعلام محل نگهداری خودرو و اطمینان از توقیف آن توسط پلیس راهور است، نه مفقودی یا سرقت.
مطلب مرتبط: بیمه بیکاری
مدارک لازم برای ترخیص خودرو از پارکینگ
فرآیند آزادکردن خودرو بدون همراه داشتن کامل مدارک قانونی پیش نخواهد رفت. نقص در حتی یک مدرک می‌تواند مراجعه راننده به دفاتر پلیس +۱۰ یا پارکینگ را بی‌نتیجه کند و یک روز دیگر به روزهای نگهداری خودرو در پارکینگ بیفزاید.
مدارک مورد نیاز جهت ارائه به مراجع ذی‌ربط به شرح زیر است:
- اصل و کپی مدارک شناسایی مالک: کارت ملی و شناسنامه مالک یا نماینده قانونی وی دارای وکالت‌نامه رسمی.
- اصل و کپی مدارک خودرو: کارت شناسایی خودرو و شناسنامه مالکیت وسیله نقلیه (برگ سبز).
- اصل و کپی گواهی‌نامه رانندگی: گواهی‌نامه معتبر راننده که تناسب پایه آن با نوع وسیله نقلیه رعایت شده باشد.
- بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر: داشتن اعتبار زمانی کافی برای بیمه‌نامه الزامی است.
- گواهی معاینه فنی: برای خودروهایی که بیش از ۴ سال از ساخت آن‌ها می‌گذرد.
- رسید تسویه‌حساب خلافی: برگه صفر کردن جرایم رانندگی خودرو.
- رسید پرداخت عوارض شهرداری و آزادراهی: تسویه‌حساب عوارض سالیانه و بزرگراهی.
- برگه توقیف خودرو: قبض یا صورتمجلس توقیف که توسط مأمور راهور یا راننده جرثقیل صادر شده است.
اشتباه متداولی که برخی مالکان مرتکب می‌شوند، جا گذاشتن مدارکی مثل برگ سبز یا کارت خودرو داخل داشبورد خودروی توقیف‌شده است. در این حالت، مالک باید ابتدا با ارائه مدارک شناسایی به پارکینگ مراجعه کند، مدارک را از داخل خودرو بردارد و سپس مراحل اداری ترخیص را آغاز کند.
مطلب مرتبط: جرم خیانت در امانت
مراحل گام‌به‌گام ترخیص خودرو به صورت حضوری (پلیس +۱۰)
اگر امکان ترخیص اینترنتی را ندارید یا وضعیت خودرو شامل موارد خاص انتظامی و قضایی است، باید روند ترخیص حضوری را طی کنید. این روش مراحلی مشخص دارد که باید به ترتیب انجام شوند.
گام اول، پیدا کردن محل پارکینگ است. هنگام توقیف خودرو، پیامکی حاوی آدرس پارکینگ و علت توقیف برای شماره همراه مالکی که پلاک به نام اوست ارسال می‌شود. در صورت عدم دریافت پیامک، می‌توانید با ارسال شماره پلاک خودرو به سامانه ۳۰۰۰۵۱۷۳ یا تماس با مرکز فوریت‌های پلیسی ۱۱۰ از محل نگهداری خودرو مطلع شوید.
گام دوم، تسویه‌حساب مالی است. پیش از مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی، باید کلیه جرایم رانندگی (خلافی)، عوارض آزادراهی و عوارض سالیانه شهرداری خودرو را تسویه کنید. پرداخت خلافی از طریق سامانه‌های اینترنتی یا درگاه‌های معتبر بانکی امکان‌پذیر است.
مطلب مرتبط: ازدواج مجدد مرد بدون اجازه همسر
گام سوم، مراجعه به دفتر پلیس +۱۰ است. مالک یا وکلی قانونی وی با همراه داشتن کلیه مدارک شناسایی و خودرو به یکی از دفاتر مراجعه می‌کند. پس از بررسی دقیق مدارک، ثبت درخواست در سیستم و پرداخت هزینه‌های مربوط به خدمات انتظامی، فرم ترخیص و مجوز تحویل خودرو صادر می‌شود.
گام چهارم، حضور در پارکینگ و تحویل وسیله نقلیه است. با ارائه برگه مجوز ترخیص دریافتی از پلیس +۱۰ به مسئول پارکینگ، هزینه‌های مربوط به ورودی، ماندگاری روزانه و هزینه حمل با جرثقیل (کفی یا یدک‌کش) طبق تعرفه مصوب پرداخت می‌شود. سپس برگه خروج صادر شده و خودرو تحویل داده می‌شود.
ترخیص اینترنتی خودرو از طریق اپلیکیشن پلیس من و سامانه سخا
به منظور کاهش مراجعه‌های حضوری و تسهیل امور شهروندان، پلیس راهور امکان ترخیص غیرحضوری خودرو را فراهم کرده است. در این روش نیازی به مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰ یا ستادهای ترخیص نیست و تمامی مراحل پرداختی و بررسی مدارک به صورت الکترونیکی انجام می‌شود.
مطلب مرتبط: استعلام پلاک فعال با کد ملی
شرایط بهره‌مندی از ترخیص آنلاین عبارتند از:
- ثبت‌نام و احراز هویت مالک در سامانه سخا (sakha.epolice.ir).
- تطابق مالکیت سیم‌کارت، پلاک خودرو و حساب کاربری.
- عدم وجود دستور قضایی یا توقیف سیستمی توسط مراجع دادگستری.
- داشتن بیمه‌نامه شخص ثالث فعال و ثبت‌شده در سیستم ناظر بیمه مرکزی.
برای انجام این کار، ابتدا اپلیکیشن «پلیس من» را روی تلفن همراه خود نصب کرده یا وارد حساب کاربری سامانه سخا شوید. از بخش خدمات ترخیص، گزینه «ترخیص خودرو» را انتخاب کنید. پس از استعلام وضعیت توقیف، خلافی خودرو و سایر بدهی‌ها به صورت یک‌جا نمایش داده می‌شود. با پرداخت درگاهی خلافی، عوارض و هزینه‌های پارکینگ و جرثقیل، مجوز ترخیص دیجیتال صادر می‌گردد.
پس از دریافت پیامک تأیید نهایی ترخیص، مالک می‌تواند مستقیماً به پارکینگ محل نگهداری مراجعه کرده و با ارائه اصل مدارک شناسایی و نمایش کد ترخیص، خودروی خود را تحویل بگیرد.
مطلب مرتبط: شرایط بخشش مهریه
محاسبه هزینه‌های ترخیص خودرو از پارکینگ
هزینه نهایی ترخیص خودرو ترکیبی از بخش‌های مختلف پرداختی است. عدم اطلاع از جزئیات این هزینه‌ها گاهی باعث سوءتفاهم در پارکینگ‌ها می‌شود. تمامی هزینه‌ها بر اساس تعرفه‌های مصوب قانونی محاسبه می‌گردند و دریافت هرگونه وجه نقد یا مبلغ مازاد خارج از قبض رسمی ممنوع است.
| عنوان هزینه | نحوه محاسبه / مرجع تعیین | روش پرداخت |
|---|---|---|
| جرایم رانندگی (خلافی) | بر اساس ثبت تخلفات راهور | آنلاین یا دفاتر خدمات الکترونیک |
| حمل با جرثقیل / یدک‌کش | تعرفه مصوب بر اساس مسافت و نوع کفی | درگاه آنلاین یا دستگاه کارت‌خوان پارکینگ |
| ورودی و توقف پارکینگ | تعرفه مصوب شبانه‌روزی شورای شهر/پلیس | دستگاه کارت‌خوان پارکینگ |
| عوارض سالیانه و آزادراهی | بر اساس مدل خودرو و ترددها | سامانه‌های مدیریت عوارض و شهرداری |
| خدمات اداری پلیس +۱۰ | تعرفه ثابت خدمات الکترونیک انتظامی | کارت‌خوان دفتر پلیس +۱۰ |
هزینه توقف در پارکینگ به‌صورت شبانه‌روزی محاسبه می‌شود و حتی چند ساعت توقف در یک روز تقویمی نیز ممکن است هزینه کامل یک روز را شامل شود. تعرفه پارکینگ‌های دولتی و خصوصی طرف قرارداد با نیروی انتظامی سالانه ابلاغ می‌شود و نرخ پارکینگ‌های استان‌های مختلف متغیر است.
ترخیص خودروهای دارای دستور قضایی یا شکایت پلاک
گاهی توقیف خودرو تنها به دلیل تخلفات راهنمایی و رانندگی نیست، بلکه مراجع قضایی یا انتظامی به دلایل حقوقی و کیفری دستور توقیف وسیله نقلیه را صادر کرده‌اند. در این شرایط، ترخیص خودرو روند متفاوتی دارد و از طریق سامانه سخا یا مراجعه ساده به پلیس +۱۰ امکان‌پذیر نیست.
مطلب مرتبط: مزاحمت تلفنی
دلایل رایج توقیف قضایی شامل مواردی نظیر پرونده‌های مالی (مهریه، چک، سفته)، شکایت‌های کیفری، تصادفات منجر به جرح یا فوت و دستور شورای حل اختلاف است. برای ترخیص این گروه از خودروها، گام‌های زیر الزامی است:
- مراجعه به شعبه دادگاه، دادسرا یا اجرای احکام صادرکننده دستور توقیف.
- حل‌وفصل پرونده حقوقی، حل رضایت شاکی یا ارائه وثیقه و تأمین قانونی.
- اخذ برگه رسمی «رفع توقیف» از شعبه مربوطه.
- ارائه نامه رفع توقیف به ستاد ترخیص پلیس راهور جهت ثبت سیستمی.
- انجام مراحل عادی ترخیص شامل تسویه خلافی، بیمه و هزینه‌های پارکینگ.
- مراجعه به پارکینگ و خروج وسیله نقلیه.
در صورتی که پلاک خودرو دارای شکایت باشد، تا زمانی که برگه ثبت رفع اثر شکایت در سامانه شماره‌گذاری پلیس راهور فعال نشود، قبض ترخیص صادر نخواهد شد.
چالش‌ها، اشتباهات رایج و نکات حفاظت از خودرو
در طول روند آزادکردن خودرو، رانندگان ممکن است با چالش‌ها یا اشتباهاتی مواجه شوند که فرآیند را طولانی کند یا خسارات مالی به همراه داشته باشد.
مطلب مرتبط: شرایط فرزندخواندگی
چند اشتباه رایج که باید از آن‌ها پرهیز کرد:
- حضور شخص ثالث بدون وکالت‌نامه: مراجعه دوستان یا بستگان راننده بدون داشتن وکالت‌نامه رسمی کاری یا کاری-قضایی از مالک برگ سبز، منجر به رد درخواست ترخیص می‌شود.
- پرداخت خلافی از سامانه‌های غیرآنی: پرداخت خلافی از طریق برخی اپلیکیشن‌های نامعتبر که به‌روزرسانی آنی ندارند، ممکن است باعث شود تسویه‌حساب در سیستم راهور با تأخیر چندروزه بنشیند.
- بی‌توجهی به خسارات احتمالی هنگام حمل: موقع تحویل خودرو در پارکینگ، حتماً تمام بخش‌های بدنه، سپرها، رکاب‌ها و جلوبندی را بررسی کنید. اگر در اثر حمل با جرثقیل خسارتی به خودرو وارد شده باشد، باید قبل از خروج خودرو از پارکینگ، موضوع را به مسئول پارکینگ و صورت‌جلسه انتظامی اعلام کنید.
- تأخیر در اقدام برای ترخیص: نگهداری طولانی‌مدت خودرو در پارکینگ علاوه بر افزایش هزینه‌های روزانه، خطر آسیب به قطعات لاستیکی، باتری و بدنه در اثر تابش نور خورشید و عوامل محیطی را افزایش می‌دهد. همچنین خودروهایی که بیش از سقف مشخصی (معمولاً چند ماه) بلاتکلیف بمانند، رسوبی محسوب شده و طبق مقررات تعیین‌تکلیف می‌شوند.
بررسی وضعیت سلامت فنی خودرو هنگام تحویل بسیار اهمیت دارد. اگر باتری خودرو به دلیل توقف طولانی خوابیده باشد، می‌توانید با هماهنگی مسئول پارکینگ از روش باتری به باتری یا امداد خودرو برای روشن کردن آن استفاده کنید.
سوالات متداول درباره ترخیص خودرو از پارکینگ
آیا امکان ترخیص خودرو بدون حضور مالک وجود دارد؟
در صورت عدم حضور مالک اصلی، تنها نماینده قانونی وی با داشتن وکالت‌نامه رسمی که حق ترخیص وسیله نقلیه در آن تصریح شده باشد، یا متصرفی که نام او در سند اجاره رسمی یا مدرک معتبر ثبت شده باشد، مجاز به طی مراحل ترخیص است.
مطلب مرتبط: شکایت از همسایه بابت سر و صدا
اگر گواهی‌نامه راننده همراه او نباشد یا ضبط شده باشد چه باید کرد؟
اگر گواهی‌نامه راننده به دلیل تخلفات قبلی ضبط شده یا مفقود شده باشد، ترخیص خودرو مستلزم استعلام وضعیت گواهی‌نامه از سیستم پلیس راهور یا ارائه گواهی‌نامه فرد دیگری است که معرفی‌نامه و مدارک معتبر داشته باشد.
چگونه از آدرس پارکینگی که خودرو به آن منتقل شده مطلع شویم؟
پلیس راهور بلافاصله پس از ثبت توقیف، پیامکی حاوی نام و آدرس پارکینگ به شماره همراه مالک ارسال می‌کند. همچنین ارسال شماره پلاک به سامانه ۳۰۰۰۵۱۷۳ یا استعلام از اپلیکیشن «پلیس من» آدرس دقیق را مشخص می‌کند.
اگر بدنه خودرو هنگام حمل با جرثقیل آسیب ببیند چه کسی مسئول است؟
پیمانکاران حمل و نقل و رانندگان جرثقیل طرف قرارداد با پلیس موظف به داشتن بیمه‌نامه مسئولیت هستند. در صورت بروز خسارت در زمان حمل یا توقف در پارکینگ، با تنظیم صورتمجلس قبل از خروج خودرو، خسارت وارده از سوی بیمه پیمانکار جبران می‌شود.