سامانه ثبت نام الکترونیک قضایی که به اختصار سامانه ثنا نامیده می‌شود، زیرساخت اصلی قوه قضاییه برای ارائه ابلاغیه‌ها، احضاریه‌ها و پیگیری پرونده‌های حقوقی و کیفری به صورت غیرحضوری است. بر اساس ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری، ابلاغ الکترونیکی جایگزین روش‌های سنتی و کاغذی شده و تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی موظف‌اند برای دریافت هرگونه پرونده یا ابلاغیه قضایی، حساب کاربری ثنا داشته باشند. عدم ثبت‌نام در این سامانه می‌تواند منجر به عدم اطلاع از دادخواست‌ها، صدور آرای غیابی و ایجاد مشکلات حقوقی متعدد شود.
چیستی سامانه ثنا و ضرورت قانونی ثبت‌نام
سامانه ثنا در راستای طرح تحول دیجیتال قوه قضاییه راه‌اندازی شده تا از افشای اطلاعات شخصی، تاخیر در ابلاغ‌های کاغذی و سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری کند. پس از ثبت نام در این سامانه، هرگونه ابلاغیه، وقت رسیدگی، قرار صادرشده یا رای دادگاه به صورت پیامک اطلاع‌رسانی شده و اصل متن در حساب کاربری فرد بارگذاری می‌شود. طبق قوانین جاری، ابلاغ الکترونیکی در سامانه ثنا به منزله ابلاغ قانونی و واقعی محسوب شده و تمام آثار حقوقی ابلاغ‌های حضوری را دارد.
ثبت نام در سامانه ثنا برای انجام مجموعه گسترده‌ای از امور اداری و قضایی الزامی است:
مطلب مرتبط: انحصار وراثت
- شکواییه، دادخواست و لایحه قضایی در دادگاه‌ها و دادسراها
- دریافت گواهی عدم سوءپیشه برای امور استخدامی و اداری
- شرکت در مناقصات دولتی و استعلام‌های رسمی
- انجام امور مربوط به انحصار وراثت، وکالت‌نامه‌ها و ثبت اسناد رسمی
- پیگیری پرونده‌های شوراهای حل اختلاف و مراجع داوری
پیش‌نیازها و مدارک لازم برای ثبت نام شخص حقیقی
برای شروع فرایند ثبت نام، نیازی به ارائه مدارک فیزیکی پیچیده نیست، اما دسترس‌پذیری اطلاعات دقیق هویتی و ارتباطی الزامی است. سامانه ثنا از طریق استعلام لحظه‌ای از سازمان ثبت احوال و سامانه شاهکار (تطابق شماره همراه با کد ملی)، صحت اطلاعات شما را بررسی می‌کند.
- کد ملی و اطلاعات شناسنامه‌ای: شامل تاریخ دقیق تولد، شماره شناسنامه و سریال کارت ملی.
- شماره تلفن همراه به نام متقاضی: سیم‌کارت فعال که حتماً مالکیت آن در سامانه شاهکار به نام صاحب کد ملی ثبت شده باشد.
- کد پستی ۱۰ رقمی و آدرس دقیق محل سکونت: آدرس باید با اطلاعات واقعی مکان زندگی یا کار مطابقت داشته باشد.
- تصویر پرسنلی و امضای دیجیتال: برای ثبت نام غیرحضوری نیاز به گرفتن عکس هوشمند از طریق دوربین گوشی و ترسیم امضا روی صفحه نمایش دارید.
- کارت بانکی عضو شتاب: جهت پرداخت کارمزد قانونی احراز هویت آنلاین در درگاه پرداخت الکترونیک.
مراحل گام به گام ثبت نام آنلاین در سامانه ثنا
ثبت نام در سامانه ثنا شامل دو مرحله اصلی «پیش‌ثبت‌نام» و «احراز هویت» است. مرحله پیش‌ثبت‌نام به صورت رایگان در سایت رسمی عدل‌ایران انجام می‌شود و مرحله احراز هویت را می‌توان به روش آنلاین یا حضوری به پایان رساند.
مطلب مرتبط: ثبت قولنامه در سامانه خودنویس
مرحله اول: پیش‌ثبت‌نام و ورود اطلاعات پایه
- به آدرس اینترنتی
sana.adliran.irمراجعه کرده و گزینه‌ی ثبت نام شخص حقیقی را انتخاب کنید. - اطلاعات هویتی پایه شامل کد ملی، تاریخ تولد (روز، ماه، سال) و شماره شناسنامه را در فرم مربوطه وارد کنید.
- متن شرایط و قوانین استفاده از سامانه را مطالعه کرده و با علامت‌زدن گزینه موافقت، به مرحله بعد بروید.
- اطلاعات شناسنامه‌ای تکمیلی نظیر نام پدر، محل صدور شناسنامه و دین را وارد کنید.
- اطلاعات تماس شامل شماره تلفن همراه به نام خود، شماره تلفن ثابت و در صورت تمایل آدرس ایمیل را درج کنید.
- آدرس دقیق جغرافیایی، استان، شهر، خیابان و کد پستی ۱۰ رقمی محل سکونت را وارد نمایید.
- اطلاعات تحصیلات و شغل فعلی خود را مشخص کرده و روی دکمه اتمام پیش‌ثبت‌نام کلیک کنید.
مرحله دوم: دریافت کد تایید و انتخاب روش احراز هویت
پس از ارسال اطلاعات در مرحله پیش‌ثبت‌نام، یک کد تایید موقت به شماره تلفن همراه شما پیامک می‌شود. با وارد کردن این کد در سامانه، پیام موفقیت پیش‌ثبت‌نام نمایش داده می‌شود. در این مرحله، سیستم دو مسیر پیش روی شما قرار می‌دهد: مراجعه حضوری به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا ادامه فرایند به صورت احراز هویت غیرحضوری (آنلاین).
نحوه احراز هویت غیرحضوری و هوشمند ثنا
احراز هویت آنلاین با بهره‌گیری از الگوریتم‌های پردازش تصویر و پردازش گفتار انجام می‌شود تا از هویت واقعی فرد ثبت‌نام‌کننده اطمینان حاصل شود. این فرایند بدون نیاز به مراجعه به هیچ اداره یا دفتری، تنها با استفاده از یک گوشی تلفن همراه دارای دوربین جلو انجام‌پذیر است.
مطلب مرتبط: جرم خیانت در امانت
- انتخاب اپراتور احراز هویت: پس از اتمام پیش‌ثبت‌نام، لیست کارگزاران رسمی و مجاز احراز هویت به شما نمایش داده می‌شود. می‌توانید یکی از اپراتورهای هوشمند را انتخاب کنید.
- پرداخت کارمزد: مبلغ تعرفه قانونی احراز هویت غیرحضوری را از طریق درگاه پرداخت اینترنتی متصل به سامانه پرداخت نمایید.
- بارگذاری عکس سلفی یا ضبط ویدئو: طبق دستورالعمل اپلیکیشن، صورت خود را در کادر مشخص‌شده قرار دهید. سیستم ممکن است از شما بخواهد چشمان خود را باز و بسته کنید یا سر خود را بچرخانید تا زنده بودن تصویر (Liveness Detection) تایید شود.
- ضبط عبارت متنی و صوتی: یک جمله یا عبارت کوتاه روی صفحه نمایش داده می‌شود. شما باید ویدئویی کوتاه ضبط کنید و این عبارت را به صورت واضح و رسا بخوانید.
- ترسیم امضای الکترونیک: با لمس صفحه گوشی، امضای دستی خود را روی کادر سفید رنگ رسم کنید.
- پردازش و تایید نهایی: اطلاعات تصویری و صوتی شما با داده‌های موجود در سازمان ثبت احوال مطابقت داده می‌شود. در صورت تایید، رمز شخصی ثنا (کد ۱۰ رقمی) از طریق پیامک برای شما ارسال می‌شود.
مقایسه ثبت نام آنلاین و ثبت نام حضوری ثنا
با وجود امکان ثبت‌نام کاملاً آنلاین، برخی کاربران به دلایل فنی یا ترجیح شخصی، ثبت‌نام حضوری را انتخاب می‌کنند. جدول زیر تفاوت‌های اصلی این دو روش را مشخص می‌کند تا بتوانید مناسب‌ترین گزینه را برگزینید.
| معیار بررسی | ثبت نام غیرحضوری (آنلاین) | ثبت نام حضوری (دفاتر خدمات قضایی) |
|---|---|---|
| زمان لازم | ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در هر ساعت از شبانه‌روز | نیازمند مراجعه در ساعات کاری و انتظار در صف |
| تجهیزات مورد نیاز | گوشی هوشمند، دوربین جلو و اینترنت پایدار | اصل کارت ملی و شناسنامه به همراه سیم‌کارت |
| هزینه پرداخت | تعرفه مصوب کارگزاری آنلاین | تعرفه خدمات حضوری دفتر خدمات قضایی |
| پشتیبانی فنی | برعهده پشتیبانی آنلاین اپراتور مربوطه | انجام کامل مراحل توسط اپراتور دفتر خدمات |
| مناسب برای | افراد آشنا با ابزارهای دیجیتال و اینترنت | افراد فاقد گوشی هوشمند یا دارای خطای سیستمی |
ثبت نام اشخاص حقوقی (شرکت‌ها و سازمان‌ها)
بر اساس مقررات قوه قضاییه، کلیه شرکت‌ها، موسسات غیرتجاری، نهادهای دولتی و عمومی موظف‌اند نسبت به ایجاد حساب کاربری حقوقی در سامانه ثنا اقدام کنند. دریافت تمامی ابلاغیه‌های مالیاتی، دادخواست‌های کارگری و دعاوی تجاری شرکت‌ها تنها از این طریق امکان‌پذیر است.
مطلب مرتبط: معافیت تحصیلی سربازی
شرط اصلی ثبت نام شخص حقوقی، ثبت نام قبلی مدیرعامل یا نماینده قانونی شرکت به عنوان شخص حقیقی در سامانه ثنا است. مراحل ثبت نام اشخاص حقوقی به شکل زیر انجام می‌شود:
- ورود به بخش «ثبت نام شخص حقوقی» در سامانه
sana.adliran.ir. - وارد کردن شناسه ملی ۱۰ رقمی شرکت و شماره ثبت سازمان.
- ورود کد ملی و اطلاعات مدیرعامل (که قبلاً ثنای حقیقی دارد).
- بارگذاری روزنامه رسمی حاوی آخرین تغییرات مدیران و دارندگان حق امضا.
- تعیین نماینده یا اپراتور برای دسترسی به کارتابل ابلاغیه‌ها و تعیین سطح دسترسی.
- تایید نهایی و صدور رمز ورود به حساب کاربری حقوقی ثنا.
شرایط ثبت نام برای اتباع خارجی و ایرانیان خارج از کشور
امکان دسترسی به سامانه ثنا برای اتباع غیرایرانی مجاز و همچنین شهروندان ایرانی مقیم خارج از کشور نیز پیش‌بینی شده است تا هیچ منعی برای پیگیری حقوقی و قانونی وجود نداشته باشد.
مطلب مرتبط: توقیف ملک قولنامه ای
ثبت نام اتباع غیرایرانی
اتباع خارجی ساکن ایران برای ثبت نام در ثنا نمی‌توانند از کد ملی استفاده کنند. این افراد باید با در دست داشتن کد فراگیر اتباع خارجی (یا شماره آمایش / گذرنامه معتبر) و مدرک اقامت قانونی به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنند. پس از احراز هویت حضوری و استعلام از سامانه اتباع، حساب کاربری ثنا برای آن‌ها فعال می‌شود.
ثبت نام ایرانیان خارج از کشور
هم‌وطنانی که در خارج از ایران زندگی می‌کنند، می‌توانند از دو روش اقدام نمایند. روش اول، ثبت نام از طریق سامانه میخک (مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی) و تایید هویت در سفارت یا سرکنسولگری ایران است. روش دوم، استفاده از سامانه بین‌الملل ثنا و احراز هویت آنلاین با داشتن یک شماره تلفن همراه فعال از اپراتورهای داخل ایران است که توانایی دریافت پیامک‌های تایید را داشته باشد.
مطلب مرتبط: نشوز زوجه
خطاهای رایج هنگام ثبت نام ثنا و روش‌های حل آن
در طول مراحل ثبت نام و احراز هویت ممکن است با برخی خطاهای سیستمی یا عدم تایید اطلاعات مواجه شوید. آگاهی از علت خطا به شما کمک می‌کند فرایند را سریع‌تر به پایان برسانید.
- خطای عدم تطابق شماره همراه با کد ملی: این خطا زمانی رخ می‌دهد که سیم‌کارت به نام شخص دیگری باشد. برای حل این مشکل باید از سیم‌کارتی استفاده کنید که مالکیت حقوقی آن در سامانه شاهکار به نام صاحب کد ملی ثبت شده باشد.
- عدم دریافت پیامک تایید (OTP): مطمئن شوید که پیامک‌های تبلیغاتی خط خود را مسدود نکرده‌اید. همچنین در صورت شلوغی شبکه یا اختلال اپراتور، چند دقیقه صبر کرده و مجدداً درخواست ارسال کد کنید.
- رد شدن ویدئوی احراز هویت چهره: در زمان ضبط ویدئو، در محیطی با نور کافی قرار بگیرید. از عینک آفتابی، ماسک یا کلاه استفاده نکنید. دوربین را در سطح چشم نگه داشته و متن را با صدای واضح و بدون وقفه بخوانید.
- خطای مغایرت اطلاعات شناسنامه‌ای: اگر اطلاعات ثبت‌شده با دیتابیس ثبت احوال تفاوت داشته باشد (مانند تغییر نام یا اصلاح تاریخ تولد)، باید ثبت نام را به صورت حضوری در دفاتر خدمات قضایی انجام دهید تا مدارک دستی بررسی شوند.
نحوه بازیابی رمز شخصی ثنا در صورت فراموشی
رمز شخصی ثنا کدی ۱۰ رقمی است که برای ورود به سامانه ابلاغ الکترونیک ضروری است. در صورت فراموشی یا گم کردن این رمز، نیازی به ثبت نام مجدد ندارید و می‌توانید طبق مراحل زیر آن را بازیابی کنید:
مطلب مرتبط: کلاهبرداری اینستاگرامی
- ورود به درگاه اصلی عدل‌ایران به نشانی
eblagh.adliran.ir. - انتخاب گزینه‌ی فراموشی رمز عبور.
- وارد کردن کد ملی، تاریخ دقیق تولد و شماره تلفن همراه ثبت‌شده در زمان ثبت‌نام.
- دریافت کد موقت بازیابی از طریق پیامک و وارد کردن آن در کادر مربوطه.
- تعریف رمز عبور جدید یا دریافت رمز شخصی جدید روی پیامک تلفن همراه.
سوالات متداول درباره ثبت نام سامانه ثنا
آیا ثبت نام در سامانه ثنا اجباری است؟
برای افرادی که هیچ پرونده حقوقی یا دادگاهی ندارند اجبار فوری وجود ندارد، اما برای کلیه مراجعان به دادگاه‌ها، شاکیان، خواندگان پرونده‌ها، متقاضیان سوءپیشه و انحصار وراثت، ثبت نام در ثنا کاملاً الزام‌آور است.
هزینه ثبت نام غیرحضوری سامانه ثنا چقدر است؟
مرحله پیش‌ثبت‌نام اولیه کاملاً رایگان است. هزینه مرحله احراز هویت غیرحضوری پرداختی به کارگزاران هوشمند، نرخ مصوب سالانه دارد که معمولاً مبلغی اقتصادی در حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان جهت پردازش داده‌ها در درگاه پرداخت است.
مطلب مرتبط: ارث خواهر و برادر ناتنی
آیا بدون داشتن کارت ملی هوشمند می‌توان در ثنا ثبت نام کرد؟
بله، داشتن کد ملی ۱۰ رقمی و شناسنامه کافی است. در صورتی که کارت ملی جدید را دریافت نکرده‌اید، با داشتن رسید کارت ملی هوشمند یا شماره سریال شناسنامه قدیمی نیز می‌توانید ثبت نام خود را تکمیل کنید.
پس از اتمام ثبت نام، ابلاغیه‌ها چطور به دست ما می‌رسند؟
به محض صدور هرگونه ابلاغیه یا رای جدید در پرونده، یک پیامک اطلاع‌رسانی از سرشماره رسمی قوه قضاییه (ADLIRAN) ارسال می‌شود. سپس باید وارد سامانه ابلاغ شده و با وارد کردن کد ملی و رمز شخصی، متن کامل ابلاغیه را مشاهده و دریافت کنید.